Molens in beeld mooi artikel in De Telegraaf.

De Telegraaf 4 februari 2015.

De ’wiekipedia’ van Ton

Bevlogen Zeewoldenaar (76) legt alle molens van Nederland vast

| De Princehofmolen, die Ton de Wijze pas kon fotograferen toen het begon te vriezen. foto Ton de Wijze | Erik Morsink | Ton de Wijze met een foto van de Bonrepas molen in Vlist, bij Schoonhoven. „Zij hebben Nederland gemaakt.” foto ab blauw ( foto’s komen hopelijk nog)

Als klein kind was Ton de Wijze (76) uit Zeewolde al verzot op molens. Pas na zijn pensionering begon hij met het fotograferen van de ruim 1600 nog werkende wind- en waterradmolens in ons land. Vijftien jaar later en zo’n 60.000 kilometer verder resulteert dat nu in de grootste molendatabase van ons land. Een soort ’wiekipedia’.

„Met name in Limburg staan molens soms op zúlke verborgen plekken, dat je je rot zoekt”, vertelt De Wijze trots, terwijl hij op z’n laptop door de indrukwekkende collectie foto’s bladert. Zijn eigen topografische kennis („ik kom uit het onderwijs”) was van onschatbare waarde, maar ook de moderne technieken hielpen in de vorm van de TomTom en Google Earth een handje. „Soms moest ik namelijk kilometers lopen over landweggetjes voordat ik met m’n modderpoten weer in de auto zat.”

Met echtgenote Tonnie (74) in zijn kielzog reisde Ton het hele land door. „Hoewel zij het na de twaalfde molen op één dag wel ’s zat was. Bleef ze thuis en ging ik alleen met de auto of de elektrische fiets op pad.”

Denk nou niet dat zo’n database aanleggen een kwestie van een keer ’klikklak’ vanuit het autoraampje is. De Wijze heeft hemel en aarde bewogen om sommige molens gekiekt te krijgen. „De Princehofmolen bijvoorbeeld, anderhalve kilometer verwijderd van het Friese dorp Eernewoude. Die ligt midden in nationaal park De Alde Feanen en is niet te bezichtigen.”

SONY DSC„Maar twee jaar geleden”, glinsteren de ogen van Ton de Wijze, „begon het te vriezen. Toen heb ik een willekeurig iemand daar in de buurt gebeld met de vraag of het ijs al dik genoeg was om bij de molen te komen. Aan het einde van de week was het raak.”

Of die keer in Geldrop. „’Bestemming bereikt’, zei mijn navigatiesysteem. We kijken om ons heen; geen molen te bekennen. Wat

Weverij.museum
Weverij.museum

bleek? Het restant van die waterradmolen bevond zich in het nabijgelegen textielmuseum. Onder deze voormalige fabriek liep een aftakking van de rivier de Dommel door. Heel aardig, we kregen meteen een rondleiding van de directeur zélf.”

„De meest noordelijk gelegen molen in ons land”, doceert De Wijze, „is de poldermolen Goliath in de Eemshaven bij Roodeschool. De meest zuidelijke vind je in het Limburgse Eijsden. En de Noletmolen in Schiedam is de hoogste ter wereld! 46 meter, en mét de wieken omhoog zelfs 65. Maar álle molens zijn bijzonder. Ze zijn landschapsbepalend en doen dienst als oriëntatiepunt. Zij hebben Nederland gemaakt en zijn nog steeds nodig voor onze waterhuishouding.”

„Ik heb dan ook diep respect voor alle vrijwilligers in Nederland die dit culturele erfgoed in stand houden. En molens zijn razend populair in Nederland”, volgens Ton de Wijze. „Kijk maar ’s naar de reclames op tv. Hoe vaak zie je daar niet een molen in voorbij komen? En als er een molentocht per fiets of op de schaatsen wordt uitgezet, doen er tienduizenden mensen mee.”

„Overigens ben ik nog lang niet klaar met mijn werk”, wil Ton nog kwijt. „Het verfraaien van mijn foto’s gaat door. Sommige molens staan op de foto met bijvoorbeeld een touringcar in het zicht. In dat geval ga ik zeker nog een keer terug om te proberen een betere plaat te maken.”

Momenteel is er een kleine foto-expositie van De Wijze te zien bij strandpaviljoen KaapFlevo in Zeewolde.

De voltallige collectie is te bewonderen op www.molensinbeeld.nl